Starter do sitodruku: rama, farba i podstawy squeegee'a

Sito to drewniana lub aluminiowa rama z napięty poliestrem mesh, która trzyma szablon i pozwala farbie przejść na powierzchnię poniżej. Splot 110 nici to standard uniwersalny dla początkujących — sprawdza się przy pogrubionej grafice i tekście na koszulkach, torbach i plakatach, bez zalewania delikatnych elementów. Szukaj równomiernie napętego sita bez luźnych miejsc, bo poluzowane sito rozmywa nadruk i jest prawie niemożliwe do wyrównania.

Squeegee to gumowe ostrze zamontowane w uchwycie, które rozciąga farbę przez sito i wciśka ją przez otwarte oczka. Kilka szerokości pozwala dopasować ostrze do projektu — węzsze do małej grafiki, szersze do pokrycia frontu koszulki jednym pociągnięciem. Ostrze średniej twardości około 75 durometrów to bezpieczny kompromis, od którego powinni zacząć początkujący.

Farba do sitodruku na tkaniny to gęsty, wodny pigment sformułowany tak, żeby osiadł na włóknach tekstylnych i pozostał elastyczny po wyschnięciu. Farby na bazie wody są najłatwiejsze dla początkujących, bo myją się zwykłą wodą i można je utwardzić w domu zamiast potrzebować przemysłowego sprzętu. Dobra farba tekstylna ma ostre krawędzie zamiast rozmycia się w splocie, co daje znane z tego rzemiosła wyraźne, płaskie pokrycie.

Emulsja fotograficzna to ciecz wraźliwa na światło, którą nanosi się na sito. Tam, gdzie dotrze światło UV, emulsja twardnieje, a nieeksponowane obszary wymywa się, tworząc szablon. Czułnik diazo mieszasz przed użyciem – to właśnie on sprawia, że powłoka reaguje na światło. Ta metoda wyłapuje drobne szczegóły i napisy znacznie lepiej niż szablony wycinane ręcznie, dlatego jest standardowym sposobem na wypalenie sita.

Pozytyw na filmie to twój projekt wydrukowany czarnym kolorem na przezroczystym arkuszu, który kładziesz na sicie pokrytym emulsją, by blokować światło UV podczas ekspozycji. Wodoodporny film atramentowy ma gęstą, nieprzezroczystą czernień, dzięki czemu światło nie przenika przez obraz – to daje czyste krawędzie. Arkusze wielkości listu drukuje się zwykłą drukarnią atramentową, więc nie potrzebujesz specjalnego sprzętu do robienia pozytywów.

Łyżka rozmazywacza to żłób z prostą, gładką krawędzią, która nanosiw jednym pociągnięciu cienką, równomierną warstwę emulsji na całe sito. Ręczne nanoszenie kartą lub rakielą prawie zawsze zostawia grzbiety i cienkie miejsca, które psują szablon. Rozpuszczacz powinien być kilka cali węższy niż twoje sito, żeby zmieścić się w ramie.

To miękka, bardziej elastyczna ostrze rakieli niż twardy typ z drewnianą rękojeścią, mierzony w niższym durometrze. Miększe ostrze wciśnie farbę głębiej w splecenie koszulki niż twarde ostrze, co pasuje do tkanek chłonnych. Wielu drukarzy trzyma zarówno twardą, jak i miękką rakielę i wybiera jedną w zależności od powierzchni, na której drukuje.

Mniejsza ramka sprawdza się idealnie do kompaktowych projektów, takich jak miniprinty, torby bawełniane, etykiety czy wzory na ściereczki kuchenne — rzeczy, które byłyby dziwnie przysunięte na dużej ramce. Nawet przy takim rozmiarze równomierne naprężenie sitowiny jest ważne, bo małe projekty często zawierają delikatne detale. Mając drugą, mniejszą ramkę, możesz zapisać jeden projekt, a pracować nad następnym.

Zaciski zawiasowe montują się na płaskiej desce i trzymają ramkę sitownika, pozwalając podnosić ją i opuszczać dokładnie w tym samym miejscu za każdym razem. Ta powtarzalność to fundament druku wielokolorowego i spójnego rozmieszczenia na całej partii wydruku. Pasują do każdej solidnej deski — zmienią zwykły stół w prostą stację drukowania.

Termopiechurka wysyła strumień gorącego powietrza, aby utrwalić farbę po wydrukowaniu — to właśnie sprawia, że projekt staje się trwały i wytrzymuje pranie. Farby tekstylne na bazie wody muszą osiągnąć konkretną temperaturę, by się utrwalić, a domowe żelazko nie potrafi utrzymać równomiernego ciepła na całym wydrukiem. Regulacja temperatury pozwala dobrać ciepło do potrzeb farby bez spalenia materiału.

Standardowe kolory wchłaniają się w ciemny materiał, bo materiał świeci przez — białą nieprzezroczystą trzeba używać specjalnie, bo ma tyle pigmentu, żeby przykryć tkaniny. Drukarze używają bieli samodzielnie do projektów na czarnych czy granatowych koszulkach, albo jako warstwę bazową — najpierw drukują białą, potem яркше kolory się nie tracą. Zachowuje się jak zwykła farba tekstylna na bazie wody i utwardza się w ten sam sposób.